Nhiều bạn học sinh nghĩ rằng vào đại học chỉ có một cách: thi tốt nghiệp THPT rồi lấy điểm đó xét tuyển. Thực tế, các trường hiện nay dùng nhiều phương thức xét tuyển khác nhau. Hiểu rõ chúng giúp bạn có nhiều "cửa" hơn để trúng tuyển vào ngành mình thích.
1. Xét điểm thi tốt nghiệp THPT
Đây là phương thức quen thuộc nhất. Bạn dùng điểm các môn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp (ví dụ A00, D01) để xét tuyển. Điểm chuẩn theo phương thức này thường được công bố sau khi có kết quả thi.
Phù hợp với: hầu hết thí sinh, đặc biệt những bạn có phong độ thi cử tốt.
2. Xét học bạ
Nhiều trường xét tuyển dựa trên điểm học bạ của các năm học THPT, thường là lớp 12 hoặc cả ba năm, theo tổ hợp môn. Phương thức này thường mở sớm hơn kỳ thi, giúp bạn sớm có một suất an toàn.
Phù hợp với: những bạn có kết quả học tập ổn định, đều đặn qua các năm; hoặc những bạn muốn giảm áp lực "được ăn cả ngã về không" ở kỳ thi.
3. Đánh giá năng lực (ĐGNL)
Một số trường, đặc biệt là các đại học lớn, tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực riêng. Bài thi này thường kiểm tra kiến thức tổng hợp và khả năng tư duy, logic, xử lý vấn đề, thay vì chỉ học thuộc.
Phù hợp với: những bạn có tư duy tốt, phản xạ nhanh, và muốn thêm một cơ hội xét tuyển bên cạnh điểm thi THPT.
4. Tuyển thẳng và ưu tiên xét tuyển
Dành cho những thí sinh có thành tích nổi bật, chẳng hạn đoạt giải trong các kỳ thi học sinh giỏi, cuộc thi khoa học kỹ thuật, hoặc thuộc diện được ưu tiên theo quy định. Nếu bạn có thành tích đặc biệt, hãy tìm hiểu kỹ quy định tuyển thẳng của ngành và trường mình nhắm tới.
5. Xét tuyển kết hợp
Đây là phương thức kết hợp nhiều tiêu chí, ví dụ điểm học bạ cộng với chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, hoặc kết quả ĐGNL cộng với thành tích khác. Mỗi trường có công thức riêng, nên bạn cần đọc kỹ đề án tuyển sinh.
Phù hợp với: những bạn có thế mạnh bổ trợ như chứng chỉ ngoại ngữ, và muốn tận dụng nó để tăng cơ hội.
Chiến lược: đừng bỏ trứng vào một giỏ
Mỗi phương thức xét tuyển là một cánh cửa. Càng chuẩn bị để mở được nhiều cửa, cơ hội trúng tuyển của bạn càng lớn.
Một vài lời khuyên thực tế:
- Tìm hiểu sớm các phương thức mà trường bạn thích đang áp dụng, vì mỗi trường mỗi khác và có thể thay đổi theo năm.
- Tận dụng nhiều phương thức cùng lúc nếu đủ điều kiện, ví dụ vừa nộp học bạ vừa giữ phương án thi THPT.
- Chú ý mốc thời gian đăng ký của từng phương thức, vì chúng thường khác nhau. Lỡ hạn là mất cơ hội.
- Đọc kỹ đề án tuyển sinh chính thức của trường, thay vì chỉ nghe truyền miệng.
Kết luận
Hệ thống xét tuyển đại học ở Việt Nam ngày càng đa dạng, và đó là điều có lợi cho bạn: nhiều con đường hơn để bước vào ngành mình mơ ước. Hãy tìm hiểu kỹ từng phương thức, đánh giá xem mình mạnh ở đâu, rồi chuẩn bị để mở được càng nhiều cánh cửa càng tốt. Sự chủ động hôm nay sẽ đổi lấy sự an tâm trong mùa tuyển sinh.

